พุทธสุภาษิตที่น่าสนใจในทศชาติ

(สามารถเกิดที่ภาพเพื่อขยายได้)

👉 พระเตมีย์ (๑)👈

👉 พระมหาชนก (๒)👈

👉 พระสุวรรณสาม (๓)👈

👉 พระเนมิราช (๔)👈

👉 พระมโหสถ (๕)👈

👉 พระภูริทัต (๖)👈

        💥 จากพุทธสุภาษิต "ปจฺจติ นิรเย ฯ " แสดงให้เห็นว่าคนพาลหรือคนชั่วนั้นคิดทำร้ายหรือให้ร้ายทุกคนไม่ว่าจะเป็นผู้มีคุณ มิตร หรือคนดีที่ไม่ประทุษร้ายตอบ เป็นบาปหนักเป็นสิ่งไม่ดี ตามความเชื่อทางพุทธศาสนาที่เน้นหลักการสันติธรรมและการอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุข ดังเช่นในพุทธประวัติตอนที่พระโมคคัลลานะปรินิพพานและโจรชั่ว ๕๐๐ คนได้รับผลกรรม (พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท ๑๐. ทัณธวรรค ๗. มหาโมคคัลลานเถรวัตถุ) จนพุทธองค์ตรัสคาถาว่า 

โย ทณฺเฑน อทณฺเฑสุ........อปฺปทุฏฺเฐสุ ทุสฺสติ ทสนฺนมญฺญตรํ ฐานํ...........ขิปฺปเมว นิคจฺฉติ เวทนํ ผรุสํ ชานึ..................สรีรสฺส จ เภทนํ ครุกํ วาปิ อาพาธํ................จิตฺตกฺเขปํ ว ปาปุเณ ราชโต วา อุปสคฺคํ..............อพฺภกฺขานํ ว ทารุณํ ปริกฺขยํ ว ญาตีนํ..................โภคานํ ว ปภงฺคุณํ อถ วาสฺส อคารานิ...............อคฺคิ ฑหติ ปาวโก กายสฺส เภทา ทุปฺปญฺโญ......นิรยํ โส อุปปชฺชติ.

    

        💥แปลว่า ผู้ใดประทุษร้ายในท่านผู้ไม่ประทุษร้ายทั้งหลายผู้ไม่มีอาชญาด้วยอาชญา ย่อมถึงฐานะ ๑๐ อย่าง อย่างใดอย่างหนึ่งพลันทีเดียว คือถึง 

๑ ทุกขเวทนาอย่างแรง 

๒ เสื่อมเงินทอง 

๓ ถูกทำร้ายร่างกาย 

๔ เจ็บป่วยอย่างหนัก 

๕ วิกลจริต กลายเป็นบ้า 

๖ ต้องโทษจากพระราชา (ผู้นำ หัวหน้า)  

๗ การถูกใส่ร้ายอย่างร้ายแรง 

๘ ถูกตัดสัมพันธ์จากญาติ 

๙ มีความเสียหายแห่งทรัพย์ทั้งหลาย 

๑๐ ไฟไหม้บ้าน  เพราะผู้นั้นมีปัญญาทราม เมื่อตาย (กายแตก) ย่อมตกนรก.

         💥 แสดงให้เห็นถึงแนวคิดเรื่องการไม่ประทุษร้ายต่อนักบวช คนดี และมิตร เป็นหลักการสำคัญของทางพุทธศาสนาที่เน้นเรื่องการเป็นกัลยาณมิตรที่ดีกับสังคมที่ควรอยู่ร่วมกันอย่างสันติ

👉พระจันทกุมาร (๗)👈

👉 พระฤๅษีนารท (๘)👈

👉 พระวิธุรบัณฑิต (๙)👈

      💥 พุทธสุภาษิต "ปาปญฺจ เม ฯ" แสดงให้สัจจบารมีซึ่งมีความสัมพันธุ์กับความกล้าหาญของพระวิธุรบัณฑิตทำให้สามารถเผชิญอันตรายได้อย่างมีสติ ซึ่งก็คล้ายกับความกล้าหาญที่ว่าที่ปรากฎในวรรณคดีต่าง ๆ เช่น

        

        ๐ ข้าไทธิเบศผู้................................................ใดใด ก็ดี

ตายเพื่อภักดีโดย.........................................ชื่อพร้อม

คือคนอยู่เปนใน......................................... อิธโลกย

บรโลกยนางฟ้าล้อม....................................เลอศอินทร ฯ-

                                                           (ลิลิตยวนพ่าย)

เรานี้เราเผ่าผู้...............................................ภักดี
ผิดเท่าธุลีกลัว...............................................เกลียดใกล้
ผิผิดกึ่งเกศี...............................................แหน่งว่า ตายนา
ดีกว่าเป็นคนให้...............................................ท่านชี้หลังตน
                                                                    (ลิลิตพระลอ)

        💥 แสดงให้เห็นว่าค่านิยมเรื่องความซื่อสัตย์ มีสัจจวาจา และสัจจบารมี ถือว่าเป็นความกล้าหาญอย่างหนึ่งที่สังคมไทยได้รับอิทธิพลส่วนหนึ่งมาจากแนวคิดคำสอนของพุทธศาสนา

👉พระเวสสันดร (๑๐)👈

        💥 สุภาษิต แรก "โย จาคตํ ฯ" เป็นที่มาของสำนวนไทยชักแม้น้ำทั้งห้า ในนิบาตชาดกภาษาบาลีกล่าวว่าเมื่อชูชกกลับมาจากเขาวงกตพาสองกุมารมาถึงแคว้นสีพีแล้วได้สรรเสริญพระเวสสันดรที่ให้ลูกเป็นทาน (กัณฑ์มหาราช) แต่ในร่ายยาวมหาชาติฉบับภาษาไทยกล่าวว่าชูชกยกย่องพระเวสสันดร ก่อนที่จะให้ลูกเป็นทาน (กัณฑ์กุมาร)

         💥 สุภาษิต ที่สอง "ปุตฺโต เม ฯ" เป็นพระที่พระเวสสันดรขอกับพระอินทร์ ข้อที่ ๕ ที่ขอให้ลูกของตนเป็นพระราชาได้ปกครองแผ่นดิน แสดงว่าพระเวสสันดรไม่ได้มีใจต้องการให้ลูกเป็นทาส 

         💥สำนวนบาลีต้นฉบับจากพระไตรปิฎก พระเวสสันดรให้ชูชกเอาลูก ๆ ไปให้พระราชาสัญชัยพ่อของพระเวสสันดร แล้วจะได้รางวัลมากหลายครั้ง แต่ชูชกกลัวพระราชาสัญชัยจะลงโทษ จนสุดท้ายชูชกก็เอากัณหาและชาลี ไปขอค่าไถ่จากพระราชาสัญชัยผู้เป็นตาของเด็ก ๆ 

           💥นอกจากนี้ตอนก่อนออกจากเมืองนางมัทรีก็พูดถึงอันตรายในป่ากับพระนางผุสดี แม่สามี แล้วก็มีเสือสามตัวมาขวางนางมัทรี แสดงให้เห็นว่าชีวิตในป่าเต็มไปด้วยอันตราย นางมัทรีไม่เห็นลูกกลัวว่าจะถูกเสือหรือสัตว์ร้ายจับไปกินก็สลบไป เมื่อฟื้นมารู้ว่าพระเวสสันดรให้ลูกกับชูชกไปก็ไม่เสียใจ แสดงว่าชีวิตในป่านั้นตามเนื้อเรื่องอันตรายมาก

โดยเอ็ม รุทรกุล

ย้อนกลับไปหน้าแรก