ศัพท์สำคัญในเรื่องที่ 5 ทั้งชายและหญิงที่ดีมีปัญญารักษาตนให้พ้นภัยได้

 

ภาพประกอบการเรียนรู้ ก 5

โดยเอ็ม รุทรกุล

กระดานกล ในที่นี้หมายถึงแผ่นพื้นไม้ที่ทำกลไกไว้ให้ผู้เดินตกลงไปโดยไม่รู้ตัว

เกี้ยวพาราสี เป็นสำนวนหมายถึง พูดแทะโลมเชิงชู้สาว, การเข้าไปตีสนิททำให้เขารัก หรือการจีบสาว

เกษียณอายุราชการ คือ การหมดอายุราชการที่ถูกกำหนดขึ้นว่าเป็นอายุที่มากที่สุดที่สามารถรับราชการได้

ของหลวง คือ สมบัติและทรัพย์สินของราชการ แต่ในที่นี้หมายถึงสิ่งของทรัพย์สินของพระราชา

เฒ่าหัวงู เป็นสำนวนหมายถึง คนอายุมาก คนชราที่ชอบจีบ หรือเรียกร้องความรักจากหญิงสาวที่อายุน้อยกว่า

ดอกไม้ทอง ในที่นี้หมายถึง ดอกไม้ที่สร้างหรือประดิษฐ์ขึ้นมากจากทองคำ

ที่ปรึกษา หมายถึง ตำแหน่งหน้าที่ให้คำแนะนำ การแก้ปัญหา การทำงานต่าง ๆ

นางยักษ์ หรือยักษิณี ในที่นี้หมายถึง อมนุษย์ชอบกินคนแปลงเป็นมนุษย์ได้ ที่เป็นยักษ์ผู้หญิง

ปัญญา คือ ความรอบรู้, ความฉลาดอันเกิดจากการเรียนรู้ และคิด

ปัญหา คือ ข้อสงสัย, ข้อขัดข้อง, อุปสรรค หรือ คำถาม

ปิ่น ในที่นี้หมายถึง เครื่องประดับสำหรับใช้ปักผมที่มวยไว้

ปิ่นทอง คือ ปิ่นปักผมที่สร้างหรือประดิษฐ์ขึ้นมากจากทองคำ

โปรดปราน คือ เอ็นดู, รักใคร่

มนุษย์กินคน คือ มนุษย์เผ่าหนึ่งที่มีประเพณีฆ่าเชลยศึกกินเป็นอาหาร, ฆาตกรผู้ป่วยทางจิตที่ฆ่าคนอื่นเพื่อกินเป็นอาหาร

เมืองหลวง คือ เมืองที่เป็นศูนย์กลางความเจริญ และการปกครองของประเทศ มลรัฐ หรือแคว้น

ยักษ์ คือ เป็นอมนุษย์พวกหนึ่งที่เป็นเทพพื้นเมืองของอินเดีย ในศาสนาไชนะยักษ์คือเทพารักษ์พวกหนึ่งที่เป็นเทพชั้นรอง บางตนอาศัยอยู่บนต้นไม้ ในวรรณคดีฮินดูยักษ์เป็นพวกเดียวกับเทวดา คำว่ายักษ์แปลว่ายิ่งใหญ่ ส่วนใหญ่ยักษ์มีหน้าตาสวยงาม ในวรรณคดีบาลีหรือพุทธศาสนา ยักษ์เป็นอมนุษย์ตัวใหญ่ หน้าตาหน้ากลัว กินสัตว์ต่าง ๆ และคนเป็นอาหาร

ยักษ์กินคน คือ ยักษ์ที่ปรากฏในวรรณคดีพุทธศาสนา และวรรณคดีไทย ยักษ์พวกนี้ตัวใหญ่ หน้าตาดุร้ายมีเขี้ยวใหญ่เหมือนหมูป่า แต่สามารถแปลงเป็นคนได้ ชอบกินคนเป็นอาหาร

ยักษิณี ในวรรณคดีฮินดูเป็นอมนุษย์พวกหนึ่งในป่าหิมพานต์เป็นบริวารของท้าวกุเวรที่เป็นสตรี มีหน้าตาสวยงาม ในนิทานไชนะอธิบายว่าเป็นนางเทพารักษ์พวกหนึ่ง ในวรรณคดีไทยอธิบายว่า คือ นางยักษ์หรือยักษ์ผู้หญิง ชอบกินคน มีหน้าตาหน้ากลัว แต่สามารถแปลงเป็นหญิงงามเพื่อล่อลวงชายหนุ่มให้แต่งงานด้วยดังเช่น นางผีเสื้อสมุทร ในเรื่อง พระอภัยมณี  นอกจากนี้ยักษิณี และยักษ์ ต่าง ๆ สามารถแปลงกายให้ตัวใหญ่โตเท่าภูเขา เพื่อเดินทาง ต่อสู้ หรือล่าสัตว์กินเป็นอาหารดังเช่น นางพันธุรัตในบทละครนอกเรื่องสังขทอง

ยุติธรรม คือ ความเที่ยงธรรม ความชอบด้วยเหตุผล ด้วยความสุจริตของผู้มีอำนาจปกครอง ตรงกันข้ามกับ “อยุติธรรม”

รักเดียวใจเดียว คือ มีความมั่นคงในความรักต่อคู่รักของตนเพียงคนเดียว ไม่ปั่นใจไปรักคนอื่น

รู้บุญคุณ คือ มีความกตัญญู ความต้องการตอบแทนผู้มีพระคุณ

สอบสวน คือ รวบรวมพยานหลักฐาน และดำเนินการอย่างอื่น ซึ่งพนักงานสอบสวนได้ทำไปเกี่ยวกับความผิดที่กล่าวหา เพื่อที่จะทราบข้อเท็จจริง หรือพิสูจน์ความผิด และเพื่อเอาตัวผู้กระทำผิดมาฟ้องลงโทษ

เสียหน้า คือ รู้สึกถูกทำให้ขายหน้า หรืออับอาย, ขายหน้า

              ออกหมายจับ หมายถึงการทำเอกสารอย่างเป็นทางการแล้วลงเลขที่ มีลายเซ็นจากผู้มีอำนาจและตราประทับตามกฎหมาย เพื่อนำไปใช้ในการจับกุมผู้ทำผิด หรือสงสัยว่ากระทำความผิดทางกฎหมาย

กลับไปที่หน้าหลัก		กลับไปที่ชาดก