ศัพท์สำคัญในเรื่องที่ 4 หน้าที่มีต่อส่วนรวมมาก่อนประโยชน์สุขส่วนตัว

ภาพประกอบการเรียนรู้ ก 4
โดยเอ็ม รุทรกุล

 

กลางเมือง คือ สถานที่ซึ่งเป็นจุดกึ่งกลางเมือง

แคว้น คือ ดินแดนที่มีหลายเมืองรวมกันคล้ายกับมลรัฐในปัจจุบัน

เจ้าเมือง คือ พระราชา

ดาวดึงส์ หรือ อินทรโลก คือ สวรรค์ที่อยู่บนยอดเขาพระสุเมรุ เชื่อว่าเป็นสวรรค์ชั้นที่ 2 มีพระอินทร์เป็นผู้ปกครองเมืองมีเทวดา 33 ตนเป็นบริวาร มีเจดีย์จุฬามณีที่บรรจุมวยผมและพระเขี้ยวแก้วเบื้องขวาของพระพุทธเจ้า มีช้าง 33 เศียรเอราวัณ มีต้นปาริชาต ฯลฯ เชื่อว่าสวรรค์ชั้นนี้อยู่สูงกว่าดวงดาวต่าง ๆ และพระอาทิตย์ และจันทร์ ซึ่งเวียนรอบเขาพระสุเมรุ

ดุสิต หรือ ดุสิตา พุทธเกษตร คือสวรรค์ที่อยู่เหนือชั้นดาวดึงส์ขึ้นไป ชื่อว่าเป็นที่พระโพธิสัตว์ (เจ้าชานสิทธัตถะ) จะมาเกิดภายหลังจึงลงมาเกิดในโลกมนุษย์ เพื่อตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า

นรก คือ ดินแดนหลังความตายซึ่งเป็นดินแดนแห่งความทุกข์สำหรับคนที่ทำความชั่วเมื่อตายไปวิญญาณจะไปอยู่เป็นสัตว์นรกชดใช้บาปที่ตนก่อในโลกนี้

พรหมโลก หมายถึง สวรรค์ที่เป็นที่อยู่ของพระพรหมต่าง ๆ  ซึ่งเป็นเทวดาพวกหนึ่ง ส่วนใหญ่พระพรหมทุกตนถือพรหมจรรย์ ไม่มีเพศสัมพันธ์ จึงไม่มีชายา (ภรรยา) ยกเว้นพระพรหมธาดาที่เป็นผู้สร้างโลกมีชายา (ภรรยา) คือพระแม่สรัสวดี

พระญาติ คือ เชื้อพระวงศ์ หรือบุคคลที่มีความสัมพันธ์ทางสายเลือดกับพระราชา

ยุติธรรม คือ ความเที่ยงธรรม ความชอบด้วยเหตุผล ด้วยความสุจริตของผู้มีอำนาจปกครอง ตรงกันข้ามกับ “อยุติธรรม”

พระอินทร์ คือ ผู้ปกครองเทวดาต่าง ๆ อาศัยอยู่ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ หรืออินทรโลก มีสายฟ้าเป็นอาวุธ ทรงช้างเอราวัณ มีคำเรียกหลายชื่อเช่น ท้าวพันตา ท้าวโกสีย์ ท้าวสหัสนัย พระวัชรปาณี เป็นต้น

มาตุลี หรือ พระมาตุลี คือ เทวดาผู้ทำหน้าที่เป็นคนขับรถศึกให้พระอินทร์ เรียกว่าเป็น สารถี (คนขับรถ) ของพระอินทร์

โรงทาน คือ สถานที่แจกทาน สิ่งของ อาหารให้คนยากจน

สัตว์นรก คือ สิ่งมีชีวิต หรือวิญญาณบาปที่ทำความชั่วไว้มาก เมื่อตายไปวิญญาณได้ไปอยู่ในนรก

สนทนาธรรม คือ การพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อคิดและคติธรรมต่าง ๆ

สวรรค์ คือ ดินแดนที่อยู่ของพวกเทวดา ที่เชื่อกันว่าเป็นดินแดนที่มีแต่ความสุข และมีแต่คนดีที่ทำความดีแล้วเมื่อตายไปจึงได้ไปเกิดเป็นเทวดาในสวรรค์

เสวยความสุข ในที่นี้หมายถึงการใช้ชีวิตอย่างมีความสุข

สิ้นอายุขัย คือ ตาย

อยุติธรรม คือ ความไม่เที่ยงธรรม ความไม่ชอบด้วยเหตุผล ด้วยความทุจริตของผู้มีอำนาจปกครอง ตรงกันข้ามกับ “ยุติธรรม”




 

กลับไปที่หน้าหลัก

 

กลับไปที่ชาดก


ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

เรื่องที่ 6 เสียแก้วมณี เสียเพื่อน เสียลูกเพราะคิดร้ายต่อผู้ทรงศีล

รูปภาพ
         (ขอให้ผู้เรียนอ่านและศึกษาด้วยตนเองก่อนอ่านชาดก) คำศัพท์สำคัญ   ภาษามือเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ 6.1 โดยวิทยากรภาษามือ: นิศารักษ์ ดันกระโทก 💥นานมาแล้วใกล้เมืองมิถิลา แถวแม่น้ำยมุนา มีเจ้าชายพระยานาคตนหนึ่งชื่อพระภูริทัตต์หนีความวุ่นวายในเมืองนาคขึ้นมาทำสมาธิรักษาศีลโดยขดตัวรอบจอมปลวกแห่งหนึ่งริมฝั่งน้ำซึ่งเป็นสถานที่ลับตาผู้คนและสงบ เพราะต้องการไปเกิดในสวรรค์ในชาติหน้าตามคำแนะนำของพระอินทร์ 💥แต่แล้ววันหนึ่งมีพราหมณ์เนสาทผู้มีอาชีพเป็นพรานล่าสัตว์ กับลูกชายชื่อโสมทัต ได้ตามไล่ลากวางป่าตัวหนึ่งมาที่ฝั่งน้ำยมุนา แล้วเข้ามาพบพระภูริทัตต์นั้นโดยบังเอิญ   เพราะได้ยินเสียงเพลงที่พวกนางพระยานาคที่เป็นบริวารและญาติมิตรทั้งหลายของพระภูริทัตต์ได้ขับร้อง 💥ขณะขึ้นมารับพระภูริทัตต์ไปเฝ้าท้าวธตรัฏฐพระยานาคราชผู้เป็นพระบิดาของเจ้าชายนาค ซึ่งเจ้าชายนาคได้แปลงกายเป็นมนุษย์เพื่อตอนรับนางพระยานาคทั้งหลายที่ฝั่งน้ำยมุนา ภาพส่งเสริมการเรียนรู้ 6.2 โดยเอ็ม รุทรกุล 💥ทำให้พราหมณ์เนสารทและลูกชายไม่ได้มี...
อ่านเพิ่มเติม

เรื่องที่ 1 ทางเดินแห่งชีวิตต้องเลือกเอง

รูปภาพ
              (ขอให้ผู้เรียนอ่านและศึกษาด้วยตนเองก่อนอ่านชาดก) คำศัพท์สำคัญ   ภาษามือประกอบการเรียนรู้ 1.1 โดยวิทยากรภาษามือ  กนกวรรณ เชยโพธิ์ 💥นานมาแล้วสมัยที่ท้าวกาสิกราชได้ครองเมืองพาราณสีแต่ไม่มีลูกเลย พระมเหสีของพระองค์ชื่อ “จันทรเทวี” จึงรักษาศีลตั้งจิตอธิษฐานขอบุตรต่อสวรรค์ ก็ได้โอรสองค์หนึ่งคือพระเตมีย์ เมื่อแรกเกิดโหรหลวงได้ทำนายว่าในอนาคตพระกุมารจะได้กลายเป็นพระราชาที่ยิ่งใหญ่ 💥 แต่ว่าเด็กน้อยนั้นไม่ต้องการเป็นพระราชา แต่อยากจะออกบวชมากกว่า จึงชอบทำสมาธินิ่งเงียบไม่พูดคุยกับใคร นอกจากเทวดานางฟ้าเท่านั้น ซึ่งการสนทนานี้จะไม่มีคนธรรมดาได้ยิน จนคนทั้งหลายเข้าใจว่าพระเตมีย์เป็นคนใบ้หูหนวก 💥 แม้ว่าแม่ของพระเตมีย์คือ นางจันทรเทวีจะรู้ดีว่าลูกของตนไม่ได้เป็นคนใบ้หูหนวก แต่ก็ไม่สามารถพิสูจน์ให้ผู้ใดเชื่อได้ เพราะพระเตมีย์ไม่ยอมพูดคุยกับใคร ไม่อยากได้ราชสมบัติ และไม่อยากเป็นพระราชา 💥 ฝ่ายท้าวกาสิกราชต้องการจะพิสูจน์ให้คนทั้งหลายเห็นว่าลูกชายของตนปกติ จึงใช้วิธีต่า...
อ่านเพิ่มเติม

ทศชาติชาดก (สำหรับผู้บกพร่องทางการได้ยิน)

รูปภาพ
  แบบทดสอบก่อนเรียน  👉  รูปทศชาติชาดก👈          😊   หลักคำสอนในชาดกเพื่อส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรมตามหลักพุทธศาสนาพบว่าหลักธรรมในพุทธศาสนาสอดคล้องกับหลักจริยธรรมสากลโดยสามารถนำมาประยุกต์อธิบายร่วมกันได้คือ “ทศบารมี” ซึ่งปรากฏอยู่ในเรื่อง "ทศชาติ" คือ เตมียชาดก นิทานเรื่องที่ 1 ทางเดินแห่งชีวิตต้องเลือกเอง  ชาติที่ 1 เพื่อบำเพ็ญเนกขัมมบารมี (อักษรย่อ เต) มหาชนกชาดก นิทานเรื่องที่ 2 มีความเพียรไม่ยอมแพ้ต่อโชคชะตาจนได้ชีวิตใหม่ ชาติที่ 2 เพื่อบำเพ็ญวิริยบารมี (อักษรย่อ ชะ) สุวรรณสามชาดก นิทานเรื่องที่ 3 กตัญญู และรู้รับผิดชอบเมื่อทำผิด ชาติที่ 3 เพื่อบำเพ็ญเมตตาบารมี (อักษรย่อ สุ) เนมิราชชาดก นิทานเรื่องที่ 4 พอเพียง และไม่ทิ้งหน้าที่ของตนเอง ชาติที่ 4 เพื่อบำเพ็ญอธิษฐานบารมี (อักษรย่อ เน) มโหสถชาดก นิทานเรื่อง 5 ใช้ปัญญาในการแก้ปัญหาพ้นภัยพาล ชาติที่ 5 เพื่อบำเพ็ญปัญญาบารมี (อักษรย่อ มะ) ภูริทัตชาดก นิทานเรื่องที่ 6 เสียแก้วมณี เสียเพื่อน เสียลูกเพราะคิดร้ายต่อผู้ทรงศีล ชาติที่ 6 เพื่อบำเพ็ญศีลบารมี (อักษรย่อ ภู) จันทชาดก นิทา...
อ่านเพิ่มเติม