ศัพท์สำคัญในเรื่องที่ 1 ทางเดินแห่งชีวิตต้องเลือกเอง

                

ภาพประกอบการเรียนรู้ ก 1
โดยเอ็ม รุทรกุล

              กษัตริย์ คือ พระราชา ภรรยา ลูก หลาน และญาติต่าง ๆ ของพระราชา

ข้าราชการ ในที่นี้หมายถึง ผู้ที่ทำงานในราชสำนัก

ทำสมาธิ คือ การยืน เดิน นั่ง นอน เคลื่อนไหว หรือหยุดนิ่งในท่าทางใดท่าทางหนึ่งพร้อมกับการใช้ปัญญานึกคิดเกี่ยวกับหลักธรรมต่าง ๆ หรือสถานการณ์ต่าง ๆ ที่ผ่านมา ที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต อย่างมีสติ ด้วยกระทำจิตให้นิ่งด้วยการกำหนดจิตกับภาพนิมิตที่สร้างขึ้นในใจ การตรวจสอบลมหายใจ การเพ่งมองวัตถุ หรือเปลวเทียน ฯลฯ โดยไม่สนใจกับสถานการณ์ต่าง ๆ จากสิ่งแวดล้อมรอบตัว ที่อาจรบกวนการทำจิตให้นิ่ง

ตรัสรู้ คือการได้รู้ หรือสำเร็จด้วยองค์ความรู้ เช่นการตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าของเจ้าชาติสิทธัตถะ

ดาวดึงส์ หรือ อินทรโลก คือ สวรรค์ที่อยู่บนยอดเขาพระสุเมรุ เชื่อว่าเป็นสวรรค์ชั้นที่ 2 มีพระอินทร์เป็นผู้ปกครองเมืองมีเทวดา 33 ตนเป็นบริวาร มีเจดีย์จุฬามณีที่บรรจุมวยผมและพระเขี้ยวแก้วเบื้องขวาของพระพุทธเจ้า มีช้าง 33 เศียรเอราวัณ มีต้นปาริชาต ฯลฯ เชื่อว่าสวรรค์ชั้นนี้อยู่สูงกว่าดวงดาวต่าง ๆ และพระอาทิตย์ และจันทร์ ซึ่งเวียนรอบเขาพระสุเมรุ

ดุสิต หรือ ดุสิตา พุทธเกษตร คือสวรรค์ที่อยู่เหนือชั้นดาวดึงส์ขึ้นไป ชื่อว่าเป็นที่พระโพธิสัตว์ (เจ้าชานสิทธัตถะ) จะมาเกิดภายหลังจึงลงมาเกิดในโลกมนุษย์ เพื่อตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า

ท้าว คือผู้เป็นเจ้า ผู้นำ หรือเจ้านาย แต่ในที่นี้หมายถึง พระราชา

เนกขัมมะ หมายถึง การบวช

เนกขัมมบารมี ในที่นี้หมายถึง คุณธรรมและจริยธรรมที่โดดเด่นที่สุด เพราะการบวช

พรหมโลก หมายถึง สวรรค์ที่เป็นที่อยู่ของพระพรหมต่าง ๆ  ซึ่งเป็นเทวดาพวกหนึ่ง ส่วนใหญ่พระพรหมทุกตนถือพรหมจรรย์ ไม่มีเพศสัมพันธ์ จึงไม่มีชายา (ภรรยา) ยกเว้นพระพรหมธาดาที่เป็นผู้สร้างโลกมีชายา (ภรรยา) คือพระแม่สรัสวดี

พระกุมาร หมายถึง เด็กที่เป็นลูกของพระราชา

พระพุทธเจ้า หมายถึง ตำแหน่งศาสดาของผู้นำศาสนาพุทธ ซึ่งมีคำไวพจน์มากมายที่มีความหมายเหมือนกัน เช่น พระพุทธองค์ พระตถาคต พระศาสดา ฯลฯ

พระโพธิสัตว์ หรือโพธิสัตว์ ในที่นี้หมายถึง บุคคลหรือสัตว์ผู้มีปัญญา บารมี และคุณธรรมความดี มากกว่าผู้อื่น ในนิทานชาดก ซึ่งชาดกทั้งหมดในพระไตรปิฎกส่วนใหญ่คืออดีตชาติทั้งหลายของเจ้าชายสิทธัตถะ หรือพระพุทธเจ้าในความเชื่อของศาสนาพุทธ

พระราชา หมายถึง ผู้ปกครองเมือง และแคว้นต่าง ๆ

พระโอรส หรือ โอรส แปลว่า ลูกชาย

บำเพ็ญ คือการกระทำเพื่อให้ดี ให้เสร็จสิ้นหรือสมบูรณ์ มักใช้ในทางศาสนาเช่นบำเพ็ญบุญ บำเพ็ญบารมี

บารมี หรือ ปารมี คือคุณธรรม อำนาจ ความเชื่อถือ หรือผลของผู้เคยบำเพ็ญความดี หรือบุคคลผู้มีอำนาจ แต่ในที่นี้หมายถึงคุณธรรมและจริยธรรมของผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นพระโพธิสัตว์

ภพภูมิ ในที่นี้หมายถึง ดินแดน สถานที่เกิด หรือสภาวะและสภาพการเกิดเป็น คน สัตว์ เทวดา ยักษ์ นาค ครุฑ ฯลฯ ในนิทาน เป็นต้น

ราชสมบัติ หมายถึง ตำแหน่ง และทรัพย์สมบัติของพระราชา

ราชสำนัก หมายถึง หน่วยงานการทำงานเพื่อปกครองบ้านเมือง ภายใต้อำนาจของเชื้อพระวงศ์ (ญาติของพระราชา) ต่าง ๆ และพระราชา

ฤๅษี คือ นักบวชถือศีลใช้ชีวิตสันโดษที่อาศัยอยู่ในป่า อาจจะนุ่งห่มหนังสัตว์ หนังเสือ หรือผ้าที่ทำจากเปลือกไม้ ผ้าย้อมสีส้มออกแดง เป็นต้น ซึ่งฤๅษีส่วนใหญ่เป็นผู้มีความรู้สูง จึงมักกลายเป็นเจ้าสำนักปฏิบัติธรรม หรือสำนักการเรียนรู้ วิทยาการและความรู้ต่าง ๆ ในป่า

ศีล หมายถือข้อปฏิบัติทางศาสนา เช่น ศีล 5 ข้อที่ 1 ห้ามฆ่า หรือทำร้ายจนเป็นสาเหตุให้สัตว์ถึงแก่ความตาย เป็นต้น

โหรหลวง หมายถึง ผู้ทำหน้าที่เป็นหมอดูดวงในวัง (บ้าน) ของพระราชา



 

กลับไปที่หน้าหลัก

 

กลับไปที่ชาดก


ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

เรื่องที่ 6 เสียแก้วมณี เสียเพื่อน เสียลูกเพราะคิดร้ายต่อผู้ทรงศีล

เรื่องที่ 1 ทางเดินแห่งชีวิตต้องเลือกเอง

ทศชาติชาดก (สำหรับผู้บกพร่องทางการได้ยิน)